در گفتگو با مدرس دانشگاه هنر مشهد بررسی شد ؛ نقش مجسمه های فیگوراتیو در هنر شهری


تعداد بازدید: 1002

محمد حسن ماموریان ، مدرس دانشگاه هنر مشهد در گفتگویی اختصاصی گفت : هنر شهری یک سبک مشخص و خاص از هنر نیست ،  بلکه یک موقعیت فضایی است که برای هر اثر هنری می تواتند اتفاق بیافتد .

وی افزود: هر اثر هنری که در بستر شهر اتفاق بیافتد ، قابلیت این را دارد که تبدیل به هنر شهری بشود ، لذا هنر شهری در بطن خود محدودیت ژانر ، سبک و تکنیک را ندارد .

هنرمند مطرح عرصه هنرهای تجسمی ادامه داد : مجسمه های فیگوراتیو بخشی از این هنر شهری هستند که سابقه ای طولانی  در تاریخ هنر دارند و از ابتدای زندگی شهرنشینی و آغاز تمدن بشر،  در نخستین شهرهای دنیا هم زمان با ساخت شهرهای بزرگ در ورودی شهرها و معابر یا کاخ ها به عنوان مجسمه های نگهبان و یا با کارکرد مذهبی و مقدس وجود داشته اند .

نوع دیگری از  مجسمه های فیگوراتیو نیز صرفا به قصد نشان دادن شکوه و تمدن نظام سیاسی شکل گرفته اند که تا دوران معاصر همچنان حضور خود را در سیمای شهری در تمامی دنیا و تمدن ها حفظ کرده اند .

این هنرمند مجسمه ساز گفت : نخستین وظیفه ای  که مجسمه های شهری می توانند داشته باشند ، این است که زیبا باشد . چرا که زمانی که دارد به منظر شهری افزوده می شود باید دارای خصوصیاتی باشد که اگر کسی نتواند با آن ارتباط برقرار نماید ، باعث ایجاد مزاحمت بصری برای چشم شهروندان می شود . پس شرط  نخست برای موفقیت یک مجسمه ترکیب بندی ظاهر و نما و آن چه به چشم می خورد ، می باشد .

ماموریان  ادامه داد : بعد از آن باید دید مجسمه  چه حرفی را می خواهند بیان نمایند و یا چه پیامی را برسانند و چه احساسی رامنتقل کنند . یک مجسمه همچنین باید کارکرد روایی خود را حفظ کند .

این هنرمند افزود :  در تمامی کشورهای دنیا مجسمه ها با اهداف مختلف و متنوعی همانند بزرگداشت مشاهیرهر خطه و فرهنگی خلق می شوند و گاهی داستانی را روایت می کنند؛ همچون اتفاقی که برای یک شهر افتاده است مثل مجسمه مجموعه شهروندان کاله اثر رودن که خاطرات محاصره این شهر در کشور انگلستان را زنده نگه می دارد . و یا مجسمه می تواند در کشورهایی که انقلاب کرده اند حالات انقلابی و هیجانات انقلابی مردم را به تصویر بکشد که نشانه های آن در چین و شوروی سابق دیده می شود .

وی ادامه داد : هدف از مجسمه گاهی این است که به سراغ مفاهیمی برود که محدود به کشور و یا فرهنگ و محدوده ی خاصی نمی شود و جهانی تر است همچون موضوع عشق و آزادی و یا به طور مشخص تر موضوعاتی نظیر حفاظت از محیط زیست و یاحمایت از حیوانات و .. را در بر می گیرد .

او تاکید کرد: در چنین موضوعاتی مفاهیم آنها بومی نیستند معمولا هر انسانی با هر نوع سابقه فرهنگی و تفکر ارتباط برقرار می کند .

مدرس دانشگاه هنر همچنین گفت : گاهی مجسمه ها صرفا کارکرد دکوراتیو و تزیین دارند . در زمان های قدیم مجسمه ها کارکرد مذهبی و یا جادویی نیز داشته اند و یا سمبل روح نگهبان معبد و یا ان شهر بودند که نمونه های آن در هندوستان و چین و اروپا در قال مجسمه های قدیسین در کلیساها دیده می شود .

وی تصریح کرد : مجسمه های فیگوراتیو معمولا با چنین اهدافی خلق می شوند . اما باید دید آیا آن قسمت مشخص از شهر آیا پذیرای آن مفهوم مشخص می باشد یا خیر؟ باید دقیق بررسی کرد که آیا آن منطقه جغرافیایی توانسته است مجسمه ساز را به آن هدف برساند ؟ وی در یک بیان کلی خاطر نشان کرد : باید رابطه دیالکتیک و گفتگوی رفت و برگشت بین فضاو مجسمه وجود داشته باشد . همیشه برای هر فضایی ، هر میدان و خیابانی ، حتی هر لچکی خیابانی و محله ای مجسمه ای هست که   انتظار آن را می کشد که در آن محل مشخص قرار بگیرد .

این هنرمند مطرح کشور در ادامه بیان داشت : پس مجسمه ساز باید در کنار خلق اثر هنری به دنبال جای خوب هم باشد . اگر آرتیست در حین کار به فضای کار نیز فکر کند خیلی بهتر می تواند ایده پردازی و اجرا داشته باشد تا این که در فضای بی خبری مجسمه را طراحی کند و بعد دنبال مکان بگردد  .

وی تاکید کرد : البته هنر شهری این امکان را می دهد که در هر دو حالت ممکن است اثر هنری برای شهر خلق شود ؛ چه اینکه فضا از قبل مشخص باشد و یا خیر . ولی این که بدانیم اثر مورد نظر در کدام شهر با چه فضا و بومی  نصب خواهد شد اهممیت زیادی دارد و هنرمند رابطه بهتری می تواند با آن برقرار نماید .

ماموریان گفت : گنجاندن مکان و فضای نصب هر مجسمه در متن فراخوان این امکان را به هنرمند می دهد که خود را در آن فضا متصور کرده و دست به خلق اثر جدید بزند . در این حالت نیازی نیست تنها متکی به هنرمندان بومی بود بلکه حتی هنرمندان دیگر کشورها نیز می توانند وارد عمل شوند .

هنرمند گرافیست و مجسمه ساز کشوری اظهار کرد :  این که تنها متکی به هنرمندان بومی باشیم باعث می شود نگاه بومی داشته باشیم و این یعنی عقب افتادن . پس باید آگاهانه کار کرد نه صرفا بومی . چرا که این فراخوان ، اتفاقی برای کل کشور است و لذا بهتر است در سال های آینده برگزاری این فعالیت بزرگ هنری ، مکان های نهایی نصب آثار ذکر شود تا هنرمندان آثار خود را متناسب با فضا طراحی و خلق کنند .

محمد حسن ماموریان در بخش پایانی سخنانش ،  برپایی این برنامه توسط بخش خصوصی را اتفاقی خوب و مبارک در این عرصه دانست و خاطرنشان کرد : برای نخستین بار بخش حرفه ای هنر دارد وارد فضای شهری می شود و همان گونه که این اتفاق در عرصه هنر معماری سال ها پیش به خوبی اجرایی شد ، در عرصه هنر شهری نیز با حمایت هنرمندان با اتفاقات خوبی همراه خواهد شد . 22 دی 93

1393/10/22